Zaparcie definiuje się jako zmniejszoną liczbę wypróżnień (poniżej 3 na tydzień) lub sytuację,
w której występują objawy takie, jak:
- trudności w oddawaniu stolca
- oddawanie twardego stolca
- oddawanie stolca z wysiłkiem
- uczucie niepełnego wypróżnienia
O zaparciu ciężkim mówimy, gdy występują mniej niż dwa wypróżnienia na miesiąc.
Zaparcia często powodują nie tylko dyskomfort psychiczny, uczucie ciężkości, czy pełnego brzucha, ale nieleczone, w dłuższej perspektywie czasu mogą mieć poważne konsekwencje, takie, jak:
- kamienie kałowe
- hemoroidy
- nietrzymanie stolca
- szczelina odbytu
- wypadanie odbytu i odbytnicy
Szacuje się, że zaparcia występują nawet u około 30% populacji.
Częściej dotykają kobiet niż mężczyzn i nasilają się wraz z wiekiem.
Problem pojawia się także u kobiet w ciąży, pacjentów przewlekle przyjmujących określone grupy leków, osób leżących.
Szczególną grupą narażoną na zaparcia są dzieci, u których problem często związany jest ze stresem, zmianą otoczenia, pierwszym pójściem do przedszkola, czy szkoły.
Szacuje się, że problem dotyczy ok. 20% populacji dzieci. Przemijające zaparcia często towarzyszą także turystom i są związane ze zmianą flory bakteryjnej.
Powodów powstawania zaparć może być wiele – od najbardziej oczywistych, takich jak nieodpowiedni styl życia i niewłaściwa dieta, przez zaburzenia i choroby układu trawienia, aż po skutki długotrwale przyjmowanych leków i zaburzeń psychicznych:
- nagła zmiana diety
- niewystarczająca ilość błonnika
- nadmiar tłuszczu
- niewystarczająca ilość spożywanych płynów
- unieruchomienie
- mała aktywność fizyczna
- odwodnienie
- niedoczynność tarczycy
- niedoczynność nadnerczy
- zapalenie błony śluzowej jelita grubego
- atonia
- skurcz
- hemoroidy
- szczeliny odbytu
- polipowatości jelita grubego
- inne
- zobojętniające kwas solny (zawierające wapń)
- suplementy: żelaza, wapnia
- przeciwwymiotne
- przeciwhistaminowe (difenhydramina)
- rozkurczowe (antycholinergiczne)
- przeciwbiegunkowe (loperamid)
- antagoniści kanałów wapniowych (np. amlodipina)
- diuretyki (furosemid)
- psychotropowe (np. chloropromazyna)
- przeciw chorobie Parkinsona
- trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina)
- chemioterapeutyki: cytotoksyczne, alkaloidy barwinka
- niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ibuprofen)
- opioidowe leki przeciwbólowe
- lęk
- depresja
- zaburzenia funkcji poznawczych
- demencja
- niemożność dotarcia samodzielnie do toalety
- konieczność wypróżnienia w łóżku
- uczucie upokorzenia
- poczucie zależności od innych osób
- brak poczucia intymności
- wstyd
- niechęć sprawiania „kłopotu” innym osobom
Leczenie zaparć najlepiej rozpocząć od metod niefarmakologicznych, do których należą zwiększenie aktywności fizycznej, zmiana diety i ogólna modyfikacja stylu życia na bardziej prozdrowotny.
- regularne ćwiczenia = idealny sposób profilaktyki ochronnej
- 30 minut po posiłku
- spacery, jazda na rowerze, pływanie, jogging, codzienna gimnastyka
- pobudzenie pracy układu trawiennego
- obecność w warzywach, owocach oraz ciemnym pieczywie
- zatrzymanie wody w jelicie i pobudzenie perystaltyki
- podobnie działają suszone śliwki, morele, rodzynki, daktyle czy nasiona lnu
- wysoka ilość spożywanych płynów – 1-2 litry/dobę
- kompoty, soki owocowe(za wyjątkiem grejpfrutowego) oraz woda mineralna
- uzupełnienie diety o jogurty, kefir, czy maślankę
Poznaj 3 proste ćwiczenia zapobiegające zaparciom:
- unieś nogi nad ziemię i wyprostuj je
- ręce unieś przed siebie
- utrzymuj pozycję na czas trwania kilku głębokich oddechów
- powtórz 5 razy
- unieś zgiętą nogę w kolanie i przyciągnij rękami do brzucha
- przytrzymaj i wykonaj kilka głębokich oddechów
- powtórz ćwiczenie na drugą nogę
- wykonaj to samo dla dwóch nóg jednocześnie
- cały cykl powtórz kilka razy
- wdech tylko przez lewe nozdrze – wydech tylko przez prawe
- wdech tylko przez prawe nozdrze – wydech tylko przez lewe
- powtórz cały cykl 10 razy – relaks gwarantowany!
Źródło danych: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/50664,zaparcia-objawy-przyczyny-leczenie-i-leki-na-zaparcia; aktualne na dzień 21.07.2026
Wskazania do stosowania: krótkotrwałe leczenie przewlekłego lub nawykowego zaparcia. Tabletki: Do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 10 lat.
Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancję czynną, inne triarylometany lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, zaburzenia pasażu treści pokarmowej przez jelita (np. niedrożność), ostre choroby zapalne jelit, ciężkie bolesne i (lub) przebiegające z gorączką ostre stany w obrębie jamy brzusznej (np. zapalenie wyrostka robaczkowego), potencjalnie związane z nudnościami i wymiotami, ciężkie odwodnienie.
Podmiot odpowiedzialny: Farmak International Sp. z o. o., ul. Koszykowa 65, 00-667 Warszawa.
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Zwróć uwagę na przeciwwskazania. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.